30.3.
ORGANIZACJA MARKETINGU
Efektywna organizacja funkcjonowania marketingu jest
niezmiernie istotna z powodów omówionych szczegółowo w rozdziałach 23 do
25. Każdy członek zespołu konsultingowego powinien odgrywać jakąś rolę w
marketingu, a konsultanci wykonujący zadania mogą zdecydowanie przysłużyć
się marketingowi, gdy będą mieli oczy szeroko otwarte i myśleli o
przyszłych możliwościach dla swojej firmy. Jednakże pewne formalne
schematy organizacyjne są również niezbędne dla marketingu.
MENEDŻER
DS. MARKETINGU
Bez względu na rozmiar i złożoność firmy konsultingowej jej
zespół zarządzający zawsze będzie przykładał dużą wagę do marketingu.
Decyzje dotyczące strategii marketingowej będą zwykle omawiane i
podejmowane przez zarząd wyższego szczebla. W miarę możliwości jeden
przedstawiciel wyższego szczebla kierowniczego powinien być wyznaczony na
menedżera ds. marketingu. Może to być zadanie pełnoetatowe lub pełnione w
niepełnym wymiarze godzin.
Menedżer ds.
marketingu jest odpowiedzialny za przygotowanie i udostępnienie kluczowych
analiz rynkowych, strategii, programów i budżetów. Jego głównym zadaniem
jest dbanie o marketing z perspektywy ogólnej. Pewne działania
marketingowe mogą podlegać mu bezpośrednio, np. szkolenia marketingowe,
reklama, relacje prasowe, listy mailingowe, edycja i dystrybucja
informacji publicystycznych. Menedżer taki może mieć pod sobą mały zespół
specjalistów ds. marketingu lub administracji niezbędny do realizacji tych
zadań. Inne funkcje i działania marketingowe nie leżą w zakresie
obowiązków menedżera, musi on je jednak monitorować i stymulować ich
wykonanie przy współpracy z innymi menedżerami.
ROLE W
MARKETINGU POŚREDNIM
Role w marketingu pośrednim (ukierunkowane na budowanie
profesjonalnego wizerunku firmy i stwarzanie możliwości kontaktów z nowymi
klientami) są zwykle rozproszone w firmie konsultingowej i przydzielone
tym jednostkom czy osobom, które mogą wykorzystać swoje umiejętności w
celu osiągnięcia najlepszych wyników. Celem jest optymalizacja
wykorzystania indywidualnych możliwości: nie każdy może napisać książkę
czy artykuł promujący firmę. Role te muszą być ściśle wyznaczone, czyli
należy określić, kto będzie działał w stowarzyszeniach zarządczych czy
związkach lub kto zostanie oddelegowany na kongres dotyczący zarządzania.
ROLE W
MARKETINGU BEZPOŚREDNIM
Marketing bezpośredni dotyczący konkretnych zadań jest zwykle
funkcją wspólników czy menedżerów, którzy poświęcają 30 – 100 procent
swojego czasu na kontakty z klientami, nawiązywanie nowych kontaktów,
próby sprzedania zadania, negocjacje wstępnych przeglądów diagnostycznych
i inne.
W niektórych firmach konsultingowych starsi fachowcy są
pełnoetatowymi specjalistami ds. marketingu. Nie muszą być koniecznie
wybitnymi specjalistami w zakresie technik marketingowych, jednak ich
umiejętności negocjacyjne, diagnostyczne i dotyczące sprzedaży sprawiają,
że stanowią bezcenne aktywa. To oni przyczyniają się do sukcesów firmy.
Jednakże wiele firm konsultingowych woli zamianę tych ról, czyli
obarczenie specjalistów ds. marketingu odpowiedzialnością za zarządzanie i
nadzór nad wykonaniem zadania.
Marketing bezpośredni wymaga wspaniałej koordynacji i
konsekwentnych działań ze strony zarządu wyższego szczebla oraz menedżerów
sektorów i obszarów geograficznych wewnątrz firmy konsultingowej.
Nieskoordynowane kontaktowanie się kilku jednostek z jednym klientem może
doprowadzić do ruiny wizerunku firmy. I na odwrót – istnieje wiele
możliwości osiągnięcia efektu synergii wewnątrz firmy konsultingowej
poprzez aktywne dzielenie się informacjami na temat potencjalnych klientów
i zadań oraz poprzez zwracanie uwagi na interesy i możliwości całej firmy
podczas pracy z jednym klientem.
30.4.
ORGANIZACJA INNYCH USŁUG DLA KLIENTA
Organizowanie szkoleń, badań, informacji, dokumentacji, systemów
komputerowych, testowania produktów, kontroli jakości i innych usług
świadczonych klientowi może odbywać się ad hoc lub permanentnie. Aranżacje
stałe przyjmują zwykle formę oddziałów lub centrów wewnątrz struktury
firmy konsultingowej. Ich istnienie jest usprawiedliwione, o ile zakres
pełnionych usług jest dostatecznie istotny lub stabilny czy też wzrasta
regularnie. Utworzenie nowej jednostki dla usług specjalnych wymaga
podjęcia decyzji strategicznej, jeżeli firma zamierza promować te usługi
lub chce zademonstrować klientowi, że kompetentne osoby przejęły
odpowiedzialność za nowe usługi. Poniżej podajemy dwa przykłady, jednakże
natura usług dodatkowych może być rozmaita, jak wspominaliśmy w rozdziale
2 i 24.
JEDNOSTKI SZKOLENIOWE
Są bardzo
popularne w firmach konsultingowych. Istnieje wiele różnych rodzajów tego
typu jednostek, od małych sekcji szkoleniowych do instytutów rozwoju
zarządzania. Jednostki te są raczej autonomiczne, a niektóre szkolenia
dostępne dla uczestników zewnętrznych. Jednostki szkoleniowe mogą oferować
swoje produkty na rynku niezależnie od usług konsultingowych. Mogą one
również uczestniczyć w realizacji zadań konsultingowych poprzez
zapewnianie szkoleniowców, diagnozowanie potrzeb szkoleniowych klienta,
jego polityki szkoleniowej, konstruowanie specjalnych kursów wspierających
realizację danego zadania. Wiele tego typu jednostek organizuje wewnętrzne
kursy i seminaria dla pracowników firmy konsultingowej.
Nauczyciele/szkoleniowcy są zwykle wybierani spośród doświadczonych
konsultantów, z których część powraca później do konsultingu.
USŁUGI INFORMACYJNE I
DOKUMENTACJA
Usługi
polegające na zbieraniu informacji i sporządzaniu dokumentacji dla klienta
są mniej powszechne niż jednostki szkoleniowe. Jednakże wielu konsultantów
odnosi sukcesy, rozwijając jednostki informacji wewnętrznej w punkty
informacyjne świadczące usługi na rzecz klientów. Natura tego typu usług
to przyjmowanie i katalogowanie informacji, prowadzenie plików,
przetwarzanie, redakcja raportów i systematyczna analiza informacji, co
usprawiedliwia stworzenie oddzielnej jednostki o strukturze i sposobie
zarządzania cechującym profesjonalne centrum informacyjne.
30.5. ORGANIZACJA DLA
OPERACJI MIĘDZYNARODOWYCH
Działania
organizacyjne na potrzeby projektów międzynarodowych odzwierciedlają
strategię przyjętą przez daną firmę (podrozdział 24.5). Uwzględniają one
również takie czynniki, jak częstotliwość, relatywna ważność i
przewidywana przyszłość tych operacji, uwarunkowania instytucjonalne i
prawne w krajach, w których prace mają zostać wykonane, możliwość
transferu zarobków, wymagania językowe, lokalne praktyki dotyczące usług
biznesowych.
MISJE KONSULTANTÓW
Jeżeli prace
wykonywane za granicą są nieregularne, a ich zakres niewielki, firmy
konsultingowe wolą zwykle wysłać konsultantów na misję z siedziby głównej.
W ten sposób inicjowane są wszelkie zagraniczne operacje w większości firm
konsultingowych. Jest to być może sposób dość kosztowny nie tylko ze
względu na cenę długodystansowej podróży i zakwaterowania oraz innych
wydatków konsultantów operacyjnych, ale również ze względu na koszty
poniesione w trakcie negocjacji, przygotowania i nadzorowania projektów za
granicą.
BIURA W INNYCH KRAJACH
Zdobywszy
doświadczenie w zakresie konsultingu poza granicami kraju, firma
konsultingowa może uznać, że bardziej efektywna byłaby stała obecność tam,
gdzie istnieje rynek na jej usługi. Rozwiązaniem jest założenie
zagranicznego (krajowego lub regionalnego) biura firmy. Tak samo jak w
przypadku decentralizacji krajowej, biuro to może rozpoczynać działalność
jako mała jednostka, z pracownikami odpowiedzialnymi przede wszystkim za
marketing i kontakty z klientami, lokalnym biznesem i rządem;
otrzymywałaby ona wsparcie z centrali w przypadku pracy nad konkretnym
projektem.
ODDZIAŁY ZAGRANICZNE
Oddziały
zagraniczne z kompletnym zatrudnieniem są zakładane przez wiele dużych
firm konsultingowych, które regularnie podejmują znaczące działania na
rynkach zagranicznych. Oddział tego typu będzie cechować pewna
niezależność od centrali, przynajmniej w kwestii decyzji operacyjnych,
jednakże decyzje dotyczące polityki i kontroli jakości są zwykle narzucane
z góry. Obecnie na rynku istnieje tendencja do zatrudniania w tego typu
oddziałach lokalnych fachowców, nawet w przypadku firm konsultingowych,
które z założenia preferowały pracowników przesłanych z centrali.
ZWIĄZKI Z LOKALNYMI
KONSULTANTAMI
W przypadku
niektórych krajów konsultanci zagraniczni są zmuszeni współpracować z
lokalnymi firmami konsultingowymi. Jednak nawet jeśli nie istnieją
odpowiednie regulacje, firmy konsultingowe operujące za granicą zwykle
uważają za wskazane, z wielu powodów, przeprowadzenie negocjacji i
realizacji zadań w porozumieniu z firmą lokalną. Tego typu związki mogą
przybrać różne formy, takie jak na przykład podział własności w firmie
zagranicznej (na zasadzie 50 – 50 lub innej) czy też układ, w którym
dokładny zakres współpracy jest określony oddzielnie dla każdego zadania.
30.6. ADMINISTRACYJNE
USŁUGI WSPIERAJĄCE
Wielu
konsultantów indywidualnych oraz małych firm konsultingowych jest dumnych
z faktu, że ich wydatki na cele administracyjne są utrzymane na poziomie
minimalnym, ponieważ z większością zadań radzą sobie osobiście, przy
pomocy żony/męża, asystenta zatrudnionego na pół etatu czy księgowego.
Jednak w miarę rozwoju firmy konsultingowej jej służby administracyjne i
wspierające osiągają rozmiar, przy którym stali pracownicy i solidna
organizacja są już usprawiedliwione. Odpowiedzialność, prawość i
inicjatywa to kluczowe wartości wymagane obok fachowości i dyskrecji.
Konsultanci zajęci sprawami klienta są często nieobecni w biurze przez
dłuższy czas, muszą więc być absolutnie pewni, że mogą ufać swoim
asystentom administracyjnym i ich współpracownikom w zakresie
przekazywania wiadomości, organizacji podróży, kontaktów z klientami,
przetwarzania i przekazywania raportów, wyszukiwania informacji i innych
usług, których nie mogą lub nie powinni wykonywać sami.
PRACOWNICY BIUROWI
Jako że
większość konsultantów operacyjnych jest w stanie wykorzystać w jakiś
sposób służby administracyjne swoich klientów, a coraz większa liczba
konsultantów używa osobistych komputerów w trakcie pracy z klientami,
firmy konsultingowe potrzebują z reguły jedynie kilku pracowników
biurowych w centrali. Im mniej liczny zespół, tym bardziej konieczna jest
pomoc ze strony jego członków w kwestii wszelkich prac związanych z
obsługą biura.
W małej
jednostce zatrudnione mogą być następujące osoby:
- asystent administracyjny (który może również pełnić funkcję
sekretarza menedżera lub menedżera biura);
- księgowy (odpowiedzialny za kontrolowanie czasu pracy i
prowadzenie innych zapisów, fakturowanie klientów, dokonywanie wypłat i
pokrywanie wydatków, kupowanie artykułów biurowych itp.);
- recepcjonistka/telefonistka/maszynistka (pomoc w pisaniu
raportów i korespondencji);
- jedna lub dwie dodatkowe sekretarki w miarę możliwości.
Logiczną rzeczą jest zwiększanie liczby pracowników w miarę rozwoju firmy.
W pewnym momencie wyodrębnienie jednostki administracyjnej zarządzanej
przez menedżera biurowego jest w pełni usprawiedliwione.
ORGANIZACJA PROWADZENIA KSIĄG I
RACHUNKOWOŚCi
W przypadku organizacji
prowadzenia ksiąg i rachunkowości konsultant ma do wyboru kilka
możliwości. Wielu konsultantów indywidualnych samodzielnie prowadzi
księgi; nie tylko ograniczają w ten sposób wydatki administracyjne, ale są
dzięki temu na bieżąco zorientowani w sytuacji finansowej firmy i
efektywności jej operacji. Nawet konsultant, którego głównych polem
interwencji jest produkcja czy sprawy kadrowe, może uznać własnoręczne
prowadzenie ksiąg za korzystne.
W przypadku
małych firm konsultingowych rutynowe prowadzenie ksiąg odbywa się przy
udziale księgowego lub asystenta administracyjnego, jak wspomnieliśmy
powyżej, podczas gdy raporty finansowe i podatkowe są przygotowywane przez
profesjonalistę lub zewnętrznego księgowego zatrudnionego na pół etatu.
Niektórzy konsultanci powierzają prowadzenie wszystkich ksiąg i całą
rachunkowość (łącznie ze zwrotem podatku) księgowym zewnętrznym, jest to
jednak przedsięwzięcie dość kosztowne.
W miarę
rozwoju firmy pojawia się konieczność zatrudnienia księgowego w pełnym
wymiarze godzin.
30.7. BIBLIOTEKA I
DOKUMENTACJA
Dynamiczne i wiarygodne
usługi związane z dokumentacją i informacją są niezbędne z dwóch
podstawowych powodów:
- informacje na temat tendencji rozwojowych w sferze zarządzania i biznesu
dotyczące pracy wykonywanej przez firmę konsultingową muszą być zbierane i
przekazywane konsultantom (którzy bardzo często pracują poza główną
siedzibą, w miejscach, w których nowe książki, recenzje fachowe czy inne
źródła informacji nie są łatwo dostępne i koncentrują się na projektach
tak pracochłonnych, że uniemożliwia im to poszukiwanie nowych informacji);
- informacje dotyczące metod i procedur wykorzystywanych w poprzednich
zadaniach oraz osiągniętych rezultatów muszą być dostępne w przypadku
każdego nowego projektu.
Usługi informacyjne są kosztowne, jednak konsultanci muszą być
zorientowani na bieżąco. Nawet najznakomitsze prace wykonane przez
konsultantów dla klienta mają niekiedy źródło w pomyśle zamieszczonym w
artykule lub książce niekoniecznie bezpośrednio związanej z danym tematem.
SŁUŻBY INFORMACYJNE
Dział
usług informacyjnych ma za zadanie zebranie, wyselekcjonowanie,
przechowywanie i udostępnianie informacji technicznych i dotyczących
zarządzania, zawartych w istotnych publikacjach i innych źródłach. Usługi
tego typu muszą być dostępne na żądanie (informacje na tematy zaplanowane
przez konsultantów w związku z konkretnym zadaniem), a wszelkie dane
powinny być gromadzone w taki sposób, aby można było łatwo udzielać
informacji z wybranych dziedzin interesujących firmę i pojedynczych jej
pracowników. Wymagane są usługi aktywne, zdolne do przejęcia inicjatywy w
zakresie rozpoznawania informacji i sugerowania konsultantom pożytecznych
źródeł. Równie istotne jest podejście selektywne. Firma konsultingowa nie
może pozwolić sobie na zebranie olbrzymiej ilości informacji w celach nie
do końca zdefiniowanych.
W każdej
firmie zajmującej się konsultingiem zarządczym powinna istnieć biblioteka
zawierająca:
- standardowe podręczniki i słowniki,
- ogólne opracowania dotyczące prawa gospodarczego,
- wybór najlepszych pozycji na temat zarządzania ogólnego oraz
funkcji zarządzania i nowych koncepcji,
- wzmianki na temat specjalnych technik,
- podstawowe książki o konsultingu zarządczym,
- literaturę dotyczącą zarządzania zmianami, komunikacji oraz
koncepcji i metodologii szkolenia.
Poza tym firma
konsultingowa powinna prenumerować podstawowe periodyki dotyczące
zarządzania i biznesu, wybrane czasopisma oraz wycinki. Niektóre periodyki
mogą być ogólnie dostępne do wglądu w firmie, a dział usług informacyjnych
wybiera i sporządza kopie artykułów i wycinków szczególnie interesujących
dla danego konsultanta. Firma może również zaprenumerować gazety, które
regularnie zajmują się sprawami biznesu i przemysłu, lub skorzystać z
usług agencji specjalizującej się w przeglądzie i kopiowaniu publikowanych
materiałów na użytek swoich klientów.
Ktokolwiek zajmuje się usługami w zakresie zbierania wycinków i
periodyków, może też gromadzić raporty roczne firm, broszury, artykuły
reklamowe i opisowe, raporty gospodarcze rządu i statystyki itp.
Dodatkowo, pracownik działu informacyjnego powinien umieć przeszukiwać
główne komputerowe bazy danych zawierające informacje na temat biznesu i
zarządzania.
Organizacja i wykorzystanie usług informacyjnych wymaga zaangażowania z
obu końców łańcucha przepływu informacji. Sekcja informacyjna powinna
podejmować inicjatywę w zakresie poszukiwania nowych źródeł i sugerowania,
co kogo mogłoby interesować, a konsultanci powinni umieć jasno określić,
jakiego typu informacje są im niezbędne do wykonywania obecnych i
przyszłych zadań. Jeżeli konsultanci nie współpracują z „bibliotekarzami”
i pracownikami działu informacji, nie mogą oczekiwać uzyskania
odpowiednich i właściwych informacji na czas.
PODRĘCZNIKI WEWNĘTRZNE I MATERIAŁY SZKOLENIOWE
W
firmach konsultingowych o ustalonej pozycji większość zebranych
doświadczeń i know-how jest zebrana w podręcznikach, przewodnikach i
innych materiałach dotyczących różnych aspektów praktyk i procedur
firmowych. Niektóre z tych materiałów zostały początkowo stworzone na
potrzeby klienta, mogą jednak okazać się przydatne do różnych celów.
Wszelkie materiały tego typu powinny być przechowywane przez centrum
informacyjne w taki sposób, aby były łatwo dostępne zarówno dla
konsultantów operacyjnych, jak i dla nowych pracowników. To samo dotyczy
własnych materiałów szkoleniowych firmy, które mogą interesować
konsultantów operacyjnych zaangażowanych w szkolenia personelu klienta czy
też szukających materiałów dzięki którym mogliby poszerzać swoje
kwalifikacje.
BIBLIOTEKA RAPORTÓW
Trzecią istotną częścią usług informacyjnych jest biblioteka raportów.
Raporty z przeglądów, notatki, propozycje dla klienta, kontrakty oraz
raporty pośrednie i końcowe muszą być zaklasyfikowane, zindeksowane i
skatalogowane. Składają się one na bezcenną bibliotekę, prawdziwy skarb
dla firmy. Ponieważ gotowe rozwiązanie nie może być zwykle przeniesione z
jednej sytuacji na drugą bez żadnych zmian, użyte metody i osiągnięte
wyniki dostarczają przykładów i czasami mogą być choć w części
wykorzystane w innej sytuacji. Raporty są również niezbędne do szkolenia
nowych pracowników oraz do wzbogacenia firmowych przewodników i
podręczników.
Biblioteka
raportów wymaga efektywnego sposobu pozyskiwania informacji, a co za tym
idzie – musi być stosowany konsekwentny system indeksacji. Raporty mogą
być indeksowane przez klienta, konsultanta, seniora, państwo, na podstawie
tematu lub stosowanej techniki czy funkcji. Dlatego zapytanie odnośnie do
poprzednich prac wykonanych w zakresie, powiedzmy, planowania produkcji
przetworów puszkowanych za pomocą technologii informatycznej może w
rezultacie doprowadzić do uzyskania raportu lub informacji, że albo tego
typu przedsięwzięcie nie miało miejsca w przeszłości, albo w trakcie tego
typu zadania nie wykorzystywano technologii informatycznej.
W momencie
podejmowania decyzji na temat systemu indeksowania i katalogowania
potrzebna jest długoterminowa perspektywa. Łatwiej rozpocząć pracę z
narzędziem, które będzie mogło być stosowane również po dwudziestu latach,
niż zmieniać raporty sprzed 20 lat, przystosowując je do nowego systemu.
Raporty
klienta to dokumenty o charakterze tajnym, dlatego biblioteka musi
funkcjonować na zasadach pełnego bezpieczeństwa. Kopie wypożyczane
konsultantom nie mogą być zabierane do innego klienta lub zostawione w
miejscu publicznym.
30.8. BIURO
SIEDZIBA GŁÓWNA
Bez względu
na okoliczności siedziba główna firmy konsultingowej powinna być
zaprojektowana przy założeniu, że konsulting to przede wszystkim prace
operacyjne, wykonywane raczej poza biurem, a nie na jego terenie. „Dobry
adres” pozytywnie wpływa na wizerunek firmy, ma również inne pozytywne
aspekty, takie jak np. bliskość lokalizacji wielu klientów, jednak ogólny
rozmiar biura może być niewielki.
Warunki do
wykonywania wewnętrznych usług administracyjnych i wpierających mogą
zostać określone w bardzo prosty sposób. Biblioteka raportów może zajmować
kilka zamykanych na klucz szafek z segregatorami, a potem osobne
pomieszczenie, które z kolei może na początku dzielić z biblioteką
zawierającą książki i dokumentację. Gdy się rozrośnie, będzie potrzebować
więcej przestrzeni.
Jeżeli
chodzi o pracowników firmy, wspólnicy i inni starsi członkowie zespołu
zajmujący się nadzorem i rozwojem działalności potrzebują własnych biur w
siedzibie głównej. Konsultanci operacyjni i współpracownicy potrzebują
przynajmniej biurek (jednak oddzielne biura nie są konieczne). Poza tym z
pewnością korzystne jest posiadanie pokoju spotkań, miejsca przeznaczonego
na szkolenia oraz kilku pomieszczeń, w których można by przyjmować
klientów i innych gości.
Nadmierna
liczba konsultantów siedzących przy biurkach, a nie pracujących z klientem
stanowi zwykle sygnał ostrzegawczy.
BIURO KONSULTANTA
INDYWIDUALNEGO
Indywidualny
konsultant może prowadzić działalność w domu, bez konieczności
wynajmowania biura. Nie jest to jednak zawsze pożądane z punktu widzenia
relacji z klientem. W niektórych krajach biuro może stanowić kluczowy
element prowadzenia interesów. Aby uniknąć nadmiernych rozmiarów biura i
kosztów administracyjnych, pojedynczy konsultanci i inni fachowcy powinni
decydować się na dzielenie biura, jak również sekretarki czy asystenta, z
innymi kolegami działającymi niezależnie.
WYPOSAŻENIE BIUROWE
Wysokiej
jakości sprzęt biurowy i komunikacyjny jest poważnym atutem organizacji
konsultingowej. Urządzenia służące do przetwarzania tekstów oraz komputery
są obecnie łatwo dostępne dla każdego konsultanta (patrz: rozdział 31).
Sprzęt komputerowy i oprogramowanie powinny mieć charakter wielofunkcyjny,
tak aby mogły sprostać różnym zadaniom, łącznie z rejestracją danych,
katalogowaniem, prowadzeniem rachunkowości, wystawianiem rachunków, pocztą
elektroniczną, przesyłaniem faksów, przetwarzaniem tekstów,
przygotowywaniem ofert dla klientów, edycją i drukowaniem raportów itp.
Urządzenia służące do odtwarzania dokumentacji również są niezbędne w
firmie konsultingowej (lub przynajmniej wskazany jest łatwy do nich
dostęp); jednakże wysokiej jakości i wydajności sprzęt do kopiowania i
drukowania jest usprawiedliwiony jedynie w przypadku firm, w których
produkowana jest regularnie duża liczba dokumentów.
30.9. OGÓLNA ORGANIZACJA
I KOORDYNACJA ZARZĄDZANIA
CIAŁA KOLEKTYWNE
Schemat
wyższego szczebla zarządzania organizacji konsultingowej zależy w dużym
stopniu od formuły prawnej tejże organizacji. W przypadku korporacji
(spółek z ograniczoną odpowiedzialnością) będzie to zarząd. W mniejszych
firmach stanowiska dyrektorskie będą należeć do dyrektora naczelnego
(dyrektor generalny) i starszych konsultantów wspólników. W większych
firmach mogą istnieć także zewnętrzni członkowie rady, których obiektywne
opinie na temat firmy konsultingowej mają takie samo znaczenie, jak
obiektywizm konsultanta w stosunku do klienta. Wybierani są z reguły na
podstawie kryterium zakresu zainteresowania daną branżą i nawiązanych
kontaktów biznesowych. W przypadku firm funkcjonujących na zasadzie
partnerstwa decyzje dotyczące kluczowych kwestii związanych z polityką
firmy są na ogół zastrzeżone dla okresowych zgromadzeń udziałowców.
Jednostki
konsultingowe nie stanowiące niezależnych podmiotów gospodarczych mają
zwykle organ zarządczy w postaci zespołu złożonego z menedżerów różnych
specjalizacji z przedsiębiorstw publicznych i prywatnych, z
przedstawicieli izb handlowych i stowarzyszeń pracodawców, przedstawicieli
rządu oraz innych członków, a także z jednego lub dwóch menedżerów
reprezentujących daną jednostkę.
GŁÓWNY DYREKTOR
WYKONAWCZY I ZARZĄDY
Kluczową
pozycję w hierarchii zarządzania zajmuje główny dyrektor wykonawczy zwany
w zależności od kraju i organizacji dyrektorem generalnym, prezesem,
dyrektorem głównym, głównym partnerem lub po prostu menedżerem czy
dyrektorem. W przypadku partnerstwa dyrektor taki zostaje wybrany na
walnym zgromadzeniu na określony czas.
Dyrektor wykonawczy może
posłużyć się radą (zarządem) w sposób zwyczajowy – włączając do niej
innych menedżerów lub wyznaczając starszych partnerów - w celu uzyskania
pomocy w kwestiach dyskusyjnych lub wymagających kolektywnych decyzji.
Inne rodzaje komisji mogą zostać powołane w celu zajmowania się kwestiami
takimi, jak strategia, jakość, promocja biznesu i marketing, technologia
informatyczna czy personel. Mogą one mieć charakter trwały lub czasowy.
Tak jak w przypadku innych typów instytucji biznesowych czy organizacji,
tak i tu może wystąpić tendencja do tworzenia komisji za każdym razem,
kiedy kwestia nie może zostać rozstrzygnięta lub wymaga decyzji
kolektywnej. Nadmiar lub zazębianie się komisji (oraz spotkania tych
samych osób w innych komisjach) nie stanowią przejawu efektywnego
zarządzania.
Jednostką
stojącą na czele hierarchii będzie prawdopodobnie konsultant (starszy
wspólnik) mający duże doświadczenie i talent menedżerski, którego przebieg
kariery można określić jako nadzwyczajny. W momencie zajęcia tak wysokiej
pozycji osoba taka staje przed problemem dotykającym również innych
profesjonalistów – musi przestać myśleć i działać jak specjalista
techniczny i skoncentrować się na zarządzaniu (patrz również: rozdział
23). Niektóre organizacje konsultingowe rekrutują menedżerów wyższego
szczebla z zewnątrz, spośród osób będących idealnymi menedżerami, chociaż
bez praktycznego doświadczenia w konsultingu. Nie ma tutaj żadnej
uniwersalnej zasady – kompetencje i osobowość kandydata określą, czy jest
on w stanie sprostać wyzwaniom nowej pracy, zapewnić firmie strategiczne
prowadzenie i umocnić jej pozycję na drodze delikatnej, ale konsekwentnej
koordynacji działań.
[1]
Patrz np.: D.B. Norris: To be or not to be – a partner w:
Journal of Management Consulting (Milwaukee, Wisconsin), tom 7, nr
3, wiosna 1993, s. 46-51.
[2]
Na temat ostatnich dyskusji o problemie patrz np.
Partners in pain w: The Economist, 9 lipca 1994, s. 63-64 i V.E.
Millar: On the management of professional service firms: Ten myths
debunked (Fitzwilliam, New Hampshire, Kennedy Publications, 1991)
s. 39-44.
[3]
Na podstawie karty organizacyjnej stworzonej na potrzeby projektu
badawczego FEACO.
|