21.2. PROFILE DORADCÓW PRYWATYZACYJNYCH
Wiele rządów, instytucji międzynarodowych i przedsiębiorstw
decyduje się na wybór konsultantów zarządczych do roli pryncypialnych
doradców w zakresie prywatyzacji. Jednakże dużo pracy w tym zakresie
zostało wykonanej przez księgowych, banki inwestycyjne lub prawników
(patrz: podrozdział 2.6), mimo że ich kompetencje dotyczą jedynie
określonych aspektów prywatyzacji.
Firmy rachunkowe są bardzo aktywne w dziedzinie
prywatyzacji, ponieważ mogą spełnić pierwszą potrzebę rządów i
przedsiębiorstw – dostarczyć odpowiednią grupę kont i wykonać niezależny
audyt finansowy przedsiębiorstwa, które ma zostać sprywatyzowane. Jednakże
standardowe metody i procedury księgowe ograniczają ich działania jedynie
do kryteriów finansowych i księgowych. Dlatego duże międzynarodowe firmy
rachunkowe, łącznie z „Wielką Szóstką” i innymi, zajmują się prywatyzacją
przy pomocy zespołów interdyscyplinarnych, stworzonych z pracowników
zarówno ich oddziałów finansowych, jak i działów zajmujących się usługami
konsultingowymi w zakresie biznesu i zarządzania.
Banki inwestycyjne również świadczą usługi w dziedzinie
prywatyzacji i biorą udział w wielu ważnych projektach prywatyzacyjnych. Z
definicji ograniczone są do udzielania porad i świadczenia usług w
dziedzinie inżynierii finansowej, źródeł finansowania, usług bankowych i
pożyczek długo- i krótkoterminowych. Jeżeli firma ma zostać sprywatyzowana
przez wstępne wprowadzenie akcji do obrotu publicznego lub na giełdę,
wsparcie ze strony jednego lub wielu banków inwestycyjnych może być
istotne z racji ich doświadczenia w zakresie rynków kapitałowych i
zdolności wprowadzenia udziałów prywatyzowanej firmy na giełdę, tak aby
złagodzić fluktuacje ceny udziałów. Z drugiej jednak strony, bank
inwestycyjny może nie posiadać informacji i ekspertyzy wymaganej dla
wyceny firmy oraz koniecznej wiedzy i zrozumienia z zakresu sektora lub
przemysłu. Szczególnie banki inwestycyjne specjalizujące się w fuzjach i
nabyciach z reguły koncentrują się na stronie finansowej transakcji umowy
prywatyzacyjnej.
Wiele firm prawniczych także weszło na rynek w roli
doradców prywatyzacyjnych, koncentrują one jednak swoje prace na
prawodawstwie, władzy korporacyjnej, prawach i zasadach wpływających na
firmę i jej prywatyzację oraz aspektach prawnych różnych kontraktów i
umów, które są z nią związane. Jako że firmy prawnicze nie zatrudniają
raczej profesjonalistów z doświadczeniem w finansach, zarządzaniu biznesem
lub strategii, zwykle koncentrują się na doradzaniu rządom w zakresie
legislacji, a kupcom i sprzedawcom w zakresie dokumentacji prawnej.
Konsultant zarządczy nie odgrywa żadnej z opisanych powyżej
specjalistycznych ról, ponieważ przyjmuje ogólne i wielodyscyplinarne
spojrzenie na sektor i firmę, obejmujące całe spektrum kwestii związanych
z prywatyzacją. Tego typu podejście, zorientowane na sektor, oznacza
ocenianie firmy raczej z punktu widzenia inwestora przemysłowego niż z
perspektywy prawnej czy księgowej. Konsultanci zajmujący się projektami
prywatyzacyjnymi powinni posiadać solidne doświadczenie w zakresie danego
sektora oraz referencje wskazujące na to, że są w stanie rozwiązać
diagnostyczne, strukturalne i strategiczne problemy przedsiębiorstw.
Podejście przemysłowo-sektorowe wykracza poza ocenę aspektu
technicznego firmy i jej szans na przetrwanie. Obejmuje ono również
pragmatyczną ocenę przedsiębiorstwa, która – poza sprawozdaniami
finansowymi i analizą przepływów pieniężnych – dotyczy też technologii,
jakości produktu, atrakcyjności dla inwestorów, know-how technicznego,
biznesowego i marketingowego, poziomu umiejętności siły roboczej itp.
Prócz tego należy wziąć pod uwagę widoczny w gospodarce efekt dodatniej
multiplikacji projektów prywatyzacyjnych, czyli liczbę inwestycji i miejsc
pracy tworzonych bezpośrednio i pośrednio w kraju. Podejście industrialne
jest typowe dla wiodących firm konsultingowych, najbardziej aktywnych w
prywatyzacji. Pozwala ono na ocenę szans prywatyzacyjnych firmy i jej
atrakcyjności dla inwestorów oraz na opracowanie indywidualnej strategii,
która będzie realizowana w ramach prywatyzacji.
Jak wspominaliśmy wcześniej (podrozdział 2.6), granice między
firmami profesjonalnymi zacierają się coraz bardziej, dlatego zamieszczony
powyżej opis może nie stosować się do każdej firmy. Niemniej jednak firmy
konsultingowe posiadające szerokie doświadczenie w studiach sektorowych,
diagnozowaniu biznesu, strategii korporacyjnej i restrukturyzacji
występują z najlepszej pozycji w kontekście doradzania klientom w zakresie
ważnych projektów prywatyzacyjnych. Mogą one pomóc klientom znaleźć i
zaangażować specjalistycznych doradców, którzy zdołają zająć się aspektem
prawnym, finansowym, środowiskowym i innymi danego projektu.
[1]
Patrz również: rozdział 4 w M. Kubr: How to select and use
consultants: A client’s guide, Management Development Series, nr
13 (Genewa, ILO, 1993).
|