KONSULTING W TECHNOLOGII INFORMATYCZNEJ

17.5. DOSTAWCY USŁUG KONSULTINGOWYCH

Wzrost zapotrzebowania i zróżnicowanie wymagań doprowadziło do zwiększenia liczby firm świadczących usługi w zakresie konsultacji na rzecz technologii informatycznej. Zaliczają się do nich:

• firmy oferujące konsultacje strategiczne;
• firmy oferujące konsultacje z zakresu zarządzania ogólnego;
• firmy tworzące systemy i oprogramowanie;
• producenci sprzętu komputerowego;
• indywidualni konsultanci.

KONSULTACJE STRATEGICZNE

Podczas gdy międzynarodowe, reprezentujące wysoki poziom grupy konsultingowe specjalizujące się w poradach strategicznych zwykły w przeszłości unikać zajmowania się szczegółowymi, specjalistycznymi dziedzinami, technologia informatyczna postawiła je przed dylematem. W obecnych czasach zdolność firmy do reorganizacji, restrukturyzacji lub zaadaptowania nowej strategii operacyjnej bardzo często uwarunkowana jest sposobem wykorzystania systemu informatycznego, jakim dysponuje. Niekompatybilne struktury danych lub technologie uniemożliwiają szybkie połączenie oddziałów czy firm lub też zarządzanie globalnymi interesami w bardziej skoordynowany sposób.

Nowe technologie otwierają nowe możliwości dla nowych produktów, nowych usług, nowych kanałów dystrybucji i nowych sposobów zdobywania rynku. Dlatego zagadnienia strategii nie mogą dłużej być traktowane oddzielnie od rozważań dotyczących wyboru i wykorzystania technologii informatycznej.

Większość firm konsultingowych zajmujących się strategią zdecydowała się opanować umiejętności z zakresu IT lub stworzyć alianse z innymi typami firm konsultingowych. W konsekwencji coraz częściej są one w stanie przyjrzeć się strategicznym aspektom technologii informatycznej, sposobom jej organizacji, wykorzystania i interakcji ze strategią korporacyjną.

KONSULTING W ZAKRESIE ZARZĄDZANIA OGÓLNEGO

Większość grup konsultingowych o charakterze interdyscyplinarnym lub zajmujących się zarządzaniem ogólnym stworzyło poważne działy do spraw technologii informatycznej. Niekiedy te specjalistyczne działy podejmują się zadań czysto informatycznych, czasami jednak służą swoją specjalistyczną wiedzą w trakcie realizacji projektów dotyczących wielu dyscyplin.

Ten typ pracy ma swoje korzenie we wcześniejszych, zwykłych projektach, polegających na przeprowadzaniu analiz prawdopodobieństwa, wybieraniu sprzętu komputerowego lub oprogramowania, przeprowadzaniu audytów komputerowych czy też dokonywaniu przeglądów projektów sprawiających kłopoty. Podczas gdy elementy takich prac wciąż są obecne i wciąż jest na nie zapotrzebowanie w mniejszych i średnich firmach, to jednak wiele zadań jedynie uzupełnia lub wzmacnia wewnętrzne możliwości, jakimi dysponuje większość dużych organizacji. Działania przeprowadza się w imieniu głównego specjalisty ds. informatycznych lub dyrektora ds. informatycznych, a nie dyrektora generalnego czy dyrektora finansowego.

Coraz większa liczba poważniejszych projektów realizowanych przez tego typu firmy konsultingowe dotyczy międzynarodowych aspektów systemów informatycznych lub sieci telekomunikacyjnych. Klienci usiłujący skorzystać z dobrodziejstw rynku globalnego bardzo często przekonują się, że ich plany uniemożliwia fragmentaryczny system istniejący w organizacji. Prócz tego niewiele firm dysponuje dostatecznymi kompetencjami technicznymi i doświadczeniem w zakresie systemów międzynarodowych, aby zająć się tymi zagadnieniami we własnym zakresie, bez poparcia z zewnątrz – nie wspominając już o korzyści wynikającej z uzyskania obiektywnej opinii zewnętrznej koniecznej do pokonania defensywności terytorialnej, która bardzo często wytwarza się w grupach międzynarodowych.

Problemem, jakiemu musiały stawić czoło wszystkie firmy konsultingowe zajmujące się zarządzaniem ogólnym, było pytanie, jak daleko posunąć się w świadczeniu tego typu usług. Czy dostarczenie zasobów projektowych, analityków systemu i programistów zaburza obiektywizm? Czy klient może czuć się komfortowo z rekomendacjami konsultanta, jeśli dostrzega jego ukryty interes w osiągnięciu odpowiednich wyników?

Różne firmy przyjęły różne podejścia w stosunku do tego dylematu. Część pozostała niezdecydowana. Ogólnie rzecz biorąc, większość klientów wydaje się preferować zalety firm konsultingowych, które mogą zrealizować swoje rekomendacje, nad takie, których główną cnotą jest bezstronność. W dziedzinie IT firmy konsultingowe odnoszące największe sukcesy z punktu widzenia międzynarodowego rozwoju w ciągu ostatnich dziesięciu lat jednoznacznie zdecydowały się na rozwój zdolności wdrożeniowych i zwróciły się w kierunku „outsourcingu" lub „zarządzania udogodnieniami": nie tylko prostego udzielania porad, nawet nie tylko wdrażania zmian, ale właściwie przejmowania ciągłego zarządzania systemem komputerowym klienta.

Podejście to doskonale wpasowało się w ogólne tendencje organizacji do stosowania outsourcingu usług, co pozwala im na redukcję stałych kosztów ogólnych oraz skoncentrowanie się na podstawowej działalności.

FIRMY TWORZĄCE SYSTEMY I OPROGRAMOWANIE

Tendencja do rozszerzania granic konsultingu doprowadziła do wzrostu konkurencji między firmami konsultingowymi zajmującymi się zarządzaniem ogólnym a największymi firmami tworzącymi oprogramowanie i systemy komputerowe: świadczą one usługi na tym samym rynku, ale przychodzą z dwóch różnych kierunków. Firmy drugiego rodzaju zawsze miały problemy z bardziej „prawdziwym" aspektem konsultingowym ich usług częściowo z powodu postrzeganego braku obiektywizmu, a częściowo z powodu faktu, że generalnie nie udawało im się pozyskać najlepszych konsultantów, którzy woleli pracować dla firm o profilu działalności zbliżonym do ich umiejętności.

Niemniej jednak niesłychana zdolność firm produkujących oprogramowanie do wdrażania projektów, a w szczególności projektów na dużą skalę, uczyniła z nich istotną siłę na rynku usług konsultingowych. Wiele z nich również wstąpiło na drogę outsourcingu i zarządzania udogodnieniami. Odgrywają one kluczową rolę w rozwoju przedsiębiorstw.

PRODUCENCI SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO

Pisanie na temat ofert producentów sprzętu komputerowego w książce dotyczącej konsultingu zawodowego może wydawać się nieco dziwne. Jednakże producenci owi mogą reprezentować poważne źródło usług konsultingowych w najbliższej przyszłości, szczególnie jeśli przyjmiemy szerszą definicję terminu „konsulting", obejmującą wszystkie usługi wspomniane powyżej.

Powodem, dla którego producenci sprzętu komputerowego zwrócili się w tym kierunku, jest przede wszystkim konieczność. W miarę postępu technologii koszt sprzętu jako część ogólnego kosztu systemu ciągle spadał. Konkurencja cenowa stawała się coraz ostrzejsza, a coraz większa liczba dostawców taniego sprzętu wchodziła na tradycyjny rynek głównych firm komputerowych. W konsekwencji ci drudzy uznali, że przyszłość leży bardziej w zapewnieniu rozwiązań niż sprzętu.

Tego typu posunięcie łączy się oczywiście ze zmianą kulturową. Pomijając wszystko, dostawca musi przyjąć szersze, bardziej zorientowane na klienta spojrzenie na życie. Jest to oczywiście źródłem trudności, jednakże błędem byłoby zakładać, że dostawcy sprzętu komputerowego nie będą w stanie dokonać tej zmiany: w latach sześćdziesiątych większość renomowanych grup konsultingowych nie wyobrażała sobie nawet, że firmy rachunkowe czy audytowe staną się siłą w konsultingu zarządczym!

KONSULTANCI INDYWIDUALNI

Poza większymi firmami konsultingowymi i innego rodzaju organizacjami wspomnianymi powyżej istnieje wielu indywidualnych konsultantów oferujących swoje usługi jako niezależni konsultanci w dziedzinie technologii informatycznej. Ich liczba zwiększyła się na skutek recesji gospodarczej, która doprowadziła do zwolnień wielu uzdolnionych konsultantów, nawet ze stanowisk wyższego szczebla.

Stanowią oni cenne źródło wiedzy zarówno dla dużych korporacji szukających niezależnej opinii na temat swoich działań, jak i dla mniejszych firm potrzebujących ogólnych wskazówek w dziedzinie korzystania z technologii informatycznej, ale chcących uniknąć podporządkowania się dostawcom sprzętu komputerowego czy oprogramowania. W tym drugim przypadku istnieje ryzyko polegające na konieczności zaufania jednostce w dziedzinie, w której klienci mają trudności z oceną jakości porad. Generalną zasadą powinno być korzystanie jedynie z usług jednostki albo dobrze znanej, albo zarekomendowanej, mającej za sobą szereg sukcesów; jeżeli nie ma takiej pewności, lepiej polegać na dostawcy systemu i trzymać się ściśle zakontraktowanych warunków dostawy i działalności.

17.6. WYBÓR FIRMY KONSULTINGOWEJ

Następujące wskazówki powinny pomóc w wyborze firmy konsultingowej dla potrzeb związanych z technologią informatyczną:

1. Jasno określ, czego chcesz, ale nie opisuj za dokładnie, jak można to osiągnąć.
2. Szukaj prawdziwego doświadczenia w podobnych zadaniach i zbierz referencje od klientów, u których zadania te były realizowane.
3. Jeżeli masz kontakt z firmą konsultingową, z którą już pracowałeś, której ufasz i która może wykonać daną pracę, po co tracić czas na konkurencyjne oferty? Największe znaczenie ma to, jak firma konsultingowa wpływa na wyniki twojego przedsiębiorstwa, a nie jak dobrze prezentuje propozycje nowych projektów.
4. Jeśli decydujesz się na konkurencyjne oferty, staraj się, aby ich lista była krótka, zawierająca nie więcej niż trzy lub cztery firmy. W innym przypadku rozmowa i ocena mogą zająć zbyt dużo czasu, najlepsze firmy mogą nie odpowiedzieć i pracę trzeba będzie zlecić najbardziej zdesperowanej!
5. Bądź możliwie jak najbardziej szczery w kwestii budżetu zadania. Chcesz, aby firma konsultingowa dostosowała swoją ofertę do twoich potrzeb, a nie próbowała zgadywać, ile jesteś gotów zapłacić ani też jaką cenę może zaproponować konkurencja. Stare powiedzenie wciąż jest aktualne: dostajesz to, za co płacisz.
6. Upewnij się, że znasz i spotkałeś osoby, które będą pracować nad projektem.
7. Zdecyduj, czy obiektywizm i niezależność sądów naprawdę mają znaczenie w przypadku twojego projektu. Jeżeli tak, upewnij się, czy konsultant jest związany z jakimkolwiek dostawcą sprzętu komputerowego, oprogramowania czy udogodnień. Innymi słowy, bądź szczery w kwestii tego, czy firma konsultingowa ma jakiś komercyjny interes w realizacji swoich zaleceń. Niezależność może nie odgrywać większej roli w danym przypadku. Jeżeli potrzebne będą dodatkowe usługi, czy firma konsultingowa może je zapewnić czy też będziesz musiał znaleźć i zatrudnić specjalistów z innej firmy w krótkim czasie? Czy chcesz, aby doradca dostarczył ci przedmiot swoich rekomendacji?
8. Sprawdź zakres umiejętności w ofercie. Jeżeli projekt wykracza poza rozważania techniczne, czy firma konsultingowa naprawdę może zapewnić szerszą ekspertyzę?
9. Zapytaj, jak konsultant zamierza przekazać niezbędne umiejętności i wiedzę twoim pracownikom, aby uniknąć zbyt silnego uzależnienia od konsultanta.

17.7. EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE KONSULTANTÓW W DZIEDZINIE TECHNOLOGII INFORMATYCZNEJ

Zasady efektywnego wykorzystywania konsultantów w dziedzinie IT nie różnią się zbytnio od ogólnych zasad efektywnego wykorzystania konsultantów. Jednakże istnieje tu kilka specyficznych aspektów. Po pierwsze, jeżeli chodzi o zarząd, IT ciągle owiana jest mistycyzmem bardziej niż inne funkcje biznesu, co powoduje większy stopień zależności od ekspertyzy specjalistycznej, wewnętrznej czy zewnętrznej. Wskaźnik ewolucji IT powoduje, że jest to niemal nieuniknione; zbyt duże są problemy z orientowaniem się na bieżąco w zakresie rozwoju technologii i systemów oraz w jego implikacjach. Po drugie, łatwo jest obecnie zauważyć, że podjęcie błędnych decyzji odnośnie do technologii informatycznej może mieć długotrwałe konsekwencje dla biznesu: wyrażeniem popularnie stosowanym jest „osadzanie biznesu w elektronicznym betonie".

Technologia informatyczna jest dziedziną, w której rzetelna opinia z zewnątrz może być bezcenna, nawet jeśli chodzi tylko o zdobycie niezależnej opinii dla wewnętrznego specjalisty.

Złote zasady są następujące:

• rozpoznanie, czy wsparcie zewnętrzne jest konieczne, a jeśli tak, to im wcześniej się z niego skorzysta, tym mniej kosztowne okaże się to w ogólnym rozrachunku;
• rozpoznanie różnych profili i punktów widzenia dostawców usług konsultingowych. Czy są naprawdę bezstronni i niezależni? Czy to ma znaczenie? Czy umiejętność wdrożenia zmian jest bardziej istotna w konkretnych okolicznościach niż obiektywizm?

I w końcu należy zwrócić uwagę na fakt, że żaden sposób wykorzystania specjalistów w dziedzinie IT, bez względu na to, czy są to pracownicy firmy czy zewnętrzni konsultanci, nie rozgrzesza zarządu z ogólnej odpowiedzialności za kierowanie i zarządzanie wykorzystaniem technologii informatycznej w ramach biznesu. Można zapłacić za wsparcie i wskazówki; nie można zapłacić za usunięcie odpowiedzialności w zakresie zarządzania.

Design (c) Studio TN

Copyright (c) 2003 SDG