11.4. RAPORTY KOŃCOWE
Przed podjęciem zadania i w jego trakcie klient otrzymał kilka
raportów:
- raport, w którym zadanie zostaje zaproponowane na podstawie
krótkiego (wstępnego) przeglądu diagnostycznego;
- raporty na temat postępów, w różnej liczbie i o różnym
zakresie, w których zawierane są propozycje dotyczące poprawek w kwestii
definicji problemu i planu zadania;
- raporty i dokumentacja połączone z dostarczeniem propozycji
do decyzji klienta przed rozpoczęciem wdrożenia.
W przypadku stosowania schematu raportów cząstkowych z reguły pojawia się
raport końcowy zadania, dostarczony w momencie wycofania się konsultanta z
organizacji klienta. Poza tym firma konsultingowa również wymaga raportu,
który będzie stanowił materiał pomocniczy dla innych pracowników firmy
wezwanych do udziału w podobnych zadaniach.
RAPORTY
DLA KLIENTA
W przypadku krótkiego zadania może to być jedyny raport i
dlatego powinien obejmować wszystkie aspekty. W przypadku zadań dłuższych
raport końcowy może zawierać odniesienia do poprzednich raportów, a
szczegółowo omawiać jedynie zdarzenia, które nastąpiły od czasu napisania
ostatniego raportu. W każdym przypadku, jako raport końcowy, musi on
zawierać wszystkie podsumowujące fakty. Konsultant powinien wiedzieć przed
jego napisaniem, czy ma świadczyć firmie usługi kontynuacyjne. Jeżeli tak,
raport nie musi być stricte „końcowy".
Poza krótkim ogólnym przeglądem wykonanych prac raport końcowy
zawiera opis wszystkich korzyści wyniesionych z wdrożenia oraz szczere
sugestie w stosunku do klienta odnośnie do tego, co można przedsięwziąć
lub czego uniknąć w przyszłości.
Niektórzy konsultanci postrzegają raport końcowy jako zbędny,
jeżeli klient współpracował ściśle z konsultantem w trakcie wykonywania
zadania oraz jeżeli satysfakcja wynikająca z przyjętego podejścia i jego
rezultatów jest oczywista. Raporty końcowe nie są obowiązkowe. Jednakże
konieczność stworzenia tego typu raportu (nawet krótkiego) stymuluje
dyscyplinę oraz myślenie na temat tego, co rzeczywiście zostało osiągnięte
i co można było zrobić lepiej.
OCENA
KORZYŚCI
Ocena korzyści zawarta jest w raporcie końcowym, jeżeli jest
to przydatne, czyli np. gdy konsultant opuszcza klienta po pewnym okresie
wdrożenia, które poddawane jest ocenie. W innych przypadkach ocenę
korzyści należy i można zostawić na później, jak już wspominaliśmy.
Poprzez ocenę namacalnych korzyści konsultant udowadnia
poprawność i dokładność zarówno oceny wstępnej (przedstawionej w trakcie
składania klientowi propozycji), jak i oceny innych możliwych rozwiązań
(przedstawionych do decyzji klienta przed implementacją).
Oczywiście wdrożenie musi osiągnąć pewien poziom
zaawansowania, a warunki operacyjne dla nowej techniki czy systemu muszą
dojść do normy i osiągnąć stabilizację, aby ocena korzyści mogła zawierać
obiektywne informacje. Konsultant podkreśla bezpośrednie korzyści uzyskane
w rezultacie zadania oraz poddaje pod rozwagę korzyści pośrednie (np. brak
wzrostu kosztów stałych).
Podczas prezentowania korzyści raporty powinny skupiać się na
wymiernych korzyściach ekonomicznych, finansowych i społecznych, które
wynikają z lepszego działania organizacji. Raport powinien również
opisywać nowe możliwości i nowe systemy, zdolności i zachowania stworzone
dzięki zadaniu oraz wykazywać ich wpływ na działanie, jak wspominaliśmy w
podrozdziale 11.2.
Większość firm konsultingowych woli nie wspominać o relacji
oszczędności i stawek. Tego typu analizę pozostawia się całkowicie
klientowi, który powinien zrozumieć, że nie wszystkie korzyści mogą być
przeliczone na koszty i że tego typu relacja może być korzystna w
przypadku wielu prostych zadań o niskim ryzyku, których wpływ na ogólne i
długoterminowe wyniki jest ograniczony.
OCENA
PROCESU KONSULTINGOWEGO
Zawarcie oceny procesu konsultingowego w raporcie końcowym
jest kwestią osądu. Jest to wskazane w przypadkach, gdy klient może
wynieść z tego naukę na przyszłość lub gdy zachowanie klienta w trakcie
zadania doprowadziło do uzyskania nadzwyczajnych rezultatów. Konsultant i
klient powinni uzgodnić, jak bardzo szczegółowa i otwarta powinna być ta
sekcja, które sprawy należy przedyskutować, ale nie uwzględniać ich w
raporcie końcowym.
SUGESTIE
DLA KLIENTA
Mimo że prace zostały zakończone, konsultant udowadnia, iż
postrzega on organizację klienta z odpowiedniej perspektywy, wskazując na
możliwe dalsze udoskonalenia, możliwości, niebezpieczeństwa, słabe punkty,
działania, których przeprowadzenia nie należy odkładać itp. W każdym
przypadku konsultant musi poczynić sugestie odnośnie do sposobu utrzymania
i konserwacji nowego systemu, który został wdrożony, sposobu jego
kontrolowania i rozwoju po odejściu konsultanta. Ugoda dotycząca
świadczenia usług kontynuacyjnych również zostanie potwierdzona w raporcie
końcowym.
Dobry raport konsultingowy powinien wzbudzić szacunek klienta,
który będzie traktował go jako źródło dalszych wskazówek i rad. Klient
będzie go także chętnie pokazywał swoim przyjaciołom w interesach i
wspólnikom jako potwierdzenie poważnego osiągnięcia.
Dalsze sugestie dotyczące pisania i prezentacji raportów
konsultingowych zawarte są w załączniku nr 10.
RAPORT
REFERENCYJNY ZADANIA
Poza raportem końcowym dla klienta konsultant tworzy również
raport referencyjny dla własnej firmy (patrz: podrozdział 27.5).
RAPORT
WEWNĘTRZNY KLIENTA
Niektóre organizacje korzystające z usług konsultantów
przygotowują raporty wewnętrzne dotyczące zakończonych zadań. Oprócz
informacji podsumowujących raport zawiera też ocenę wykonanej pracy, metod
i działania konsultanta w oczach klienta. Mimo że jest to praktyka bardzo
pożyteczna, nie jest ona powszechnie stosowana. Raport ten nie jest z
założenia skierowany do konsultanta. Niemniej jednak niektórzy klienci
chętnie pokazują go konsultantom, którzy z kolei powinni wykorzystać
okazję i uzyskać kopię takiego raportu.
[1] Patrz, np.
D. Casey: Some processes at the consultant/client interface in OD
work in Leadership and Organization Development Journal
(Bradford, West Yorkshire), nr1, 1982.
[2]
Consultants News (Fitzwilliam, New Hampshire), lipiec / sierpień
1991, s. 6.
|